Xuất phát từ mối quan tâm về tính an toàn khi đưa AI vào vận hành trên thiết bị thật, nhóm giảng viên, sinh viên Chương trình Tiên tiến, Khoa Công nghệ thông tin, Trường Đại học Khoa học tự nhiên, ĐHQG-HCM đã phát triển hệ thống mô phỏng hỗ trợ luyện tập thao tác và điều khiển drone. Dự án ghi nhận kết quả thương mại hóa đầu tiên của Khóa 1 chương trình Applied AI Lab tại Saigon AI Hub.

Dự án “Nghiên cứu xây dựng môi trường học điều khiển máy bay không người lái (drone)” do TS. Lê Khánh Duy cùng ba sinh viên Chương trình Tiên tiến ngành Khoa học máy tính gồm Nguyễn Đức Thịnh, Lê Hoàng Ân và Trần Đức An thực hiện. Thông qua Saigon AI Hub (SAIH), nhóm kết nối với Công ty Realtime Robotics (RtR), phát triển giải pháp đáp ứng nhu cầu kiểm thử, huấn luyện và triển khai thiết bị của doanh nghiệp. Kết hợp mô phỏng vật lý, đồ họa ba chiều và công nghệ AI, dự án hướng đến những lợi ích cụ thể: giúp người học luyện tập trong môi trường ít rủi ro hơn, hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí thử nghiệm và chuẩn bị tốt hơn trước khi vận hành drone ngoài thực tế.

Công nghệ bắt đầu sự quan tâm an toàn của AI đối với con người

Ý tưởng ban đầu hình thành khi TS. Lê Khánh Duy tiếp cận thông tin về những trường hợp robot hình người có hành vi không phù hợp với ngữ cảnh, nằm ngoài dự đoán của con người. Từ đó, Thầy Khánh Duy đặt câu hỏi: liệu có thể xây dựng những môi trường giả lập đa dạng để kiểm thử các mô hình AI, phát hiện tình huống lỗi trước khi triển khai trên robot thật, cách tiếp cận này có thể giúp nhà phát triển nhận diện vấn đề và điều chỉnh từ sớm, qua đó giảm chi phí thử nghiệm trên thiết bị vật lý.

Từ góc độ ứng dụng, câu hỏi nghiên cứu ấy thể hiện mong muốn đưa AI phục vụ đời sống một cách an toàn và đáng tin cậy. Khi các hệ thống thông minh ngày càng có khả năng tương tác với thế giới thực, việc kiểm tra cách chúng phản ứng trong nhiều tình huống trở thành một phần quan trọng của quá trình phát triển công nghệ. Môi trường giả lập tạo thêm điều kiện để thực hiện việc đó trước khi những sai sót có thể ảnh hưởng đến con người hoặc thiết bị.

Tái hiện môi trường bay và thao tác điều khiển

Bay thử drone thực tế tốn thời gian, chi phí, phụ thuộc vào thủ tục cấp phép, địa điểm và thời tiết, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ va chạm khi người điều khiển chưa thành thạo. Trong khi đó, các giải pháp mô phỏng được nhóm khảo sát chưa đáp ứng đồng thời yêu cầu về đồ họa, độ chân thực vật lý và khả năng kết nối bộ điều khiển của doanh nghiệp.

Để giải quyết bài toán này, nhóm phát triển hệ thống kết hợp mô phỏng vật lý, khí động học với không gian ba chiều và thiết bị điều khiển thực tế. Ba phân hệ trên máy tính, thiết bị thực tế ảo (VR) và thiết bị di động hỗ trợ luyện tập thao tác, bay thử trong nhiều ngữ cảnh. Hệ thống ứng dụng AI nhận diện cử chỉ tay để hỗ trợ thực hành, đồng thời được thiết kế để tích hợp mô hình máy học từ dữ liệu bay thực tế, hướng đến tái hiện chính xác hơn đặc tính vận hành của drone.

Kết hợp nghiên cứu vào dự án thực tiễn và kết nối doanh nghiệp

Với ba sinh viên Chương trình Tiên tiến, dự án là cơ hội vận dụng kiến thức chuyên môn vào một hệ thống có yêu cầu cụ thể từ doanh nghiệp. Việc cùng giảng viên phát triển, thử nghiệm và tiếp nhận phản hồi giúp các bạn tiếp cận quá trình nghiên cứu gắn với phát triển sản phẩm, trong đó tính khả thi và trải nghiệm người dùng là những yêu cầu xuyên suốt. Đây là cơ hội rất tốt để nâng cao chất lượng chuyên môn của sinh viên gắn với yêu cầu thực tiễn của phát triển khoa học công nghệ phục vụ xã hội và nhu cầu doanh nghiệp.

Được giới thiệu là dự án có kết quả thương mại hóa đầu tiên của Khóa 1 Applied AI Lab tại SAIH, công trình cho thấy ý nghĩa của việc gắn nghiên cứu với nhu cầu doanh nghiệp ngay từ giai đoạn đầu. Đây cũng là một trường hợp cụ thể về kết nối nguồn lực đại học với thực tiễn trong bối cảnh triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW.

Từ câu hỏi về hành vi của AI trên robot đến giải pháp hỗ trợ huấn luyện drone, dự án cho thấy giá trị của việc phát triển công nghệ từ sự quan tâm đến con người. Kết quả thương mại hóa bước đầu đánh dấu khả năng ứng dụng của nghiên cứu; còn những lợi ích mà nhóm hướng đến — huấn luyện AI an toàn hơn, thử nghiệm hiệu quả hơn và sử dụng nguồn lực hợp lý hơn — chính là cách tri thức từ trường đại học từng bước đóng góp cho đời sống.

Nguồn thông tin: Nhóm nghiên cứu và Cổng thông tin ĐHQG-HCM, Saigon AI Hub