Một nhân viên của Phương Châu giới thiệu con chip Arca-2 - Ảnh: CIMG2

TT - Chỉ vài tuần sau khi vụ làm giả vi mạch Hán Tâm bị phanh phui, Trung Quốc (TQ) lại xuất hiện thêm một xìcăngđan mới cũng liên quan đến dự án sản xuất con chip, đó là dự án Arca-3.

Đây là dự án trọng điểm thuộc đề án 863 (đề án phát triển cơ sở khoa học công nghệ) của TQ nhằm sản xuất con chip có quyền sở hữu trí tuệ, được Bộ Khoa học - công nghệ đầu tư đến 15,38 triệu nhân dân tệ (1,92 triệu USD).

Theo tiết lộ mới của của báo chí TQ, Arca-3 đang bị nhà nước điều tra sau khi phát hiện nhiều sai phạm.

Arca-3 được thực hiện bởi Công ty khoa học công nghệ Phương Châu (ARCA Technology Corp) – một công ty từng được xem là ngôi sao mới nổi của Công viên phần mềm Trung Quan Thôn (được ví là "Silicon của Bắc Kinh").

Tháng 7-2001, Phương Châu sản xuất thành công chip Arca-1 dùng cho CPU 32 bit - loại chip đầu tiên có quyền sở hữu trí tuệ của TQ. Thành quả này được giới truyền thông đánh giá là “sự kiện quan trọng đặt dấu chấm hết cho lịch sử không có chip CPU của TQ”.

Tháng 12-2002, Phương Châu tiếp tục cho ra đời chip Arca-2, dùng cho CPU cấu hình 330-400 MHz. Mọi chi phí cho quá trình sản xuất Arca-1 và Arca-2 đều do nhà nước tài trợ.

Ông Lý Đức Lỗi - Ảnh: EETChina

Sau hai thành công vang dội đó, Chính phủ TQ ký hợp đồng cấp vốn cho Phương Châu để thực hiện tiếp dự án nghiên cứu phát triển (R&D) Arca-3, sản xuất chip dành cho CPU cấu hình 400-450 MHz, hoàn thành vào tháng 12-2003.

Nhưng nửa năm sau khi hạn chót ấy trôi qua, vẫn chẳng thấy tin tức gì từ Phương Châu. Mãi đầu năm 2005, Phương Châu báo cáo đã sản xuất được Arca-3, đề nghị nghiệm thu. Kết quả kiểm tra: chúng không đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật được ghi trong hợp đồng!

Cũng trong thời gian này, giám đốc điều hành của Phương Châu là Lý Đức Lỗi tuyên bố công ty của ông không còn thực hiện công tác R&D đối với chip dành cho CPU nữa, vì việc bán chip sản xuất tại TQ là “không có tương lai”.

Lý thừa nhận quá trình thực hiện Arca-3 có vấn đề do thiếu vốn. Ông biện bạch rằng theo qui định của đề án 863, công ty chỉ có thể dùng dưới 15% tiền tài trợ (tức 2,3 triệu NDT) để trả lương cho nhân viên.

Có khoảng 60 người tham gia dự án Arca-3, tức mỗi người chỉ được nhận khoảng hơn 2.000 NDT/tháng, quá thấp so với mặt bằng lương trong ngành này.

Tuy nhiên, điều đáng lưu ý là trong bảng cân đối thu chi của công ty, tổng tiền lương tháng 12-2004 của ba giám đốc cấp cao lên đến 320.000 NDT (40.000 USD). Ba người đó là giám đốc Lý, phó giám đốc (đồng thời là em ruột của Lý) và giám đốc tài chính (anh rể Lý).

Hiện nay, mọi nghi vấn đang đổ dồn vào việc Phương Châu cho xây một tòa nhà rộng 15.000m2 ở Công viên phần mềm Trung Quan Thôn. Người ta nghi ngờ Lý đã tham ô tiền nhà nước để dùng vào mục đích riêng của Phương Châu.

Hiện nay TQ đang tập trung phát triển chip có quyền sở hữu. Nhưng sự cố Hán Tâm, rồi Arca - 3 khiến người TQ bức xúc vì giấc mơ làm chủ công nghệ thông tin đã làm mất đi một khoảng thời gian quí báu.

CHÚC XIN (Bắc Kinh)
(Theo TTO)