Đó là một trong những kết luận của Bộ Thương mại sau khi thực hiện các chương trình xếp hạng website thương mại điện tử (TMĐT) trong nước. Các thống kê cũng cho thấy việc kiểm tra thẻ ATM nội địa và thẻ tín dụng (credit card) trong thanh toán chưa được thực hiện online.

"Hầu hết các website vẫn lơ là với quy định bảo mật thông tin cho khách hàng cũng như các nguyên tắc để giải quyết tranh chấp xảy ra giữa người bán (chủ website) với người mua. Trên thế giới, các trang web TMĐT đều rất chú trọng đến vấn đề này để tăng niềm tin, bảo vệ người tiêu dùng", ông Trần Hữu Linh, chuyên viên Vụ Thương mại điện tử, cho biết.

Giao diện một số web thương mại điện tử tiêu biểu. Ảnh chụp màn hình.

Trong khi đó, nếu mua một món đồ từ các sàn giao dịch ảo trong nước, người ta có vô số cách để giao hàng và chuyển tiền như: trả tiền mặt, dùng thẻ thanh toán nội địa hay quốc tế, chuyển tiền qua bưu điện hoặc người vận chuyển...

Những tháng đầu năm 2006, Bộ Thương mại đã sơ loại khá nhiều website để chọn ra 80 site B2C (doanh nghiệp với người tiêu dùng), 35 site C2C (người tiêu dùng với người tiêu dùng), 20 website B2B e-marketplace (doanh nghiệp với doanh nghiệp) để đánh giá. "So với những lần thẩm định trước đây, các trang web đã có phong cách thiết kế khá đa dạng, hình thức, giao diện ngày càng hấp dẫn và cho phép sử dụng khá thuận tiện", đại diện của Bộ Thương mại nhận xét.

Hiện tại, nếu như các site B2C chủ yếu tập trung các mặt hàng điện tử (máy tính, đồ gia dụng, điện thoại di động), sách báo, văn phòng phẩm, quà tặng, hoa tươi, tour du lịch… thì đặc trưng của website C2C là mô phỏng khá giống các trang web đấu giá nổi tiếng trên thế giới như eBay, Amazon..., cung cấp các công cụ để người tiêu dùng đấu giá, tạo các gian hàng trực tuyến (e-store).

Đối với cơ quan bình chọn, tiêu chí quan trọng để phân thứ bậc giữa các site là thông tin giới thiệu chủ web, mô tả sản phẩm. Bên cạnh đó là quy chế và điều khoản sử dụng, dịch vụ tư vấn, hỗ trợ khách hàng, chính sách bảo vệ thông tin cá nhân và giải quyết tranh chấp. "Đây là những nội dung mới đối với VN nhưng là xu thế phổ biến trong TMĐT trên thế giới", ông Linh giải thích. "Số lượt truy cập website chỉ là một trong số các tiêu chí và không quan trọng. Các web đứng ở vị trí 1-100.000 trên Alexa.com (một thước đo quốc tế khách quan) sẽ có điểm cao hơn các website nằm ngoài mức này".

Nhiều người tiêu dùng đều công nhận, mua hàng trên mạng rất thuận tiện, đôi khi giá rẻ hơn mua ở bên ngoài. Nhưng thực tế là vẫn không có nhiều người tiêu dùng đặt hàng. Vụ Thương mại điện tử cho rằng một trong những nguyên nhân là bản thân các website chưa quảng cáo để người tiêu dùng biết tới, dù là trên các phương tiện truyền thông như báo chí, truyền hình hay là trực tuyến trên mạng.

Ở góc độ là một doanh nghiệp thương mại với trang Chodientu.com, Giám đốc Công ty PeaceSoft Solution Nguyễn Hòa Bình cho rằng việc không có các công cụ thanh toán trực tuyến và hệ thống giao nhận, vận chuyển chưa thuận tiện khiến sự tiện dụng đó chưa toàn vẹn. "Nhưng ở nhiều nước phát triển như Nhật, New Zealand, Australia... một phần TMĐT vẫn diễn ra theo hình thức đó với các công cụ chuyển phát nhanh và thanh toán chuyển khoản qua ngân hàng", ông Bình nói. "Vấn đề phụ thuộc vào lòng tin, kỹ năng kỹ thuật và thói quen của người dùng đang và sẽ phát triển mạnh trong thế hệ người tiêu dùng trẻ ở VN".

Trao đổi với VnExpress, bà Lã Hoàng Hà, Phó trưởng phòng Phát triển dịch vụ trực tuyến, Công ty Điện toán và Truyền số liệu (VDC), cũng khẳng định, về cơ bản, các giao dịch TMĐT trong nước diễn ra chưa toàn phần. Có nhiều phiên do khách hàng thử nên thông tin đăng ký bị sai lệch. Nhưng thông tin của khách đăng ký trên các trang bán hàng hiện nay đa phần được sử dụng vào mục đích chính đáng.  

Trong số 20 website thương mại điện tử được xếp hạng ở những vị trí dẫn đầu, có tới 9 trang mang tên miền quốc tế và hầu hết số đó thuộc về các công ty hoặc tư nhân. "Điều này chứng tỏ thủ tục đăng ký tên miền .vn khá phức tạp hiện nay không hấp dẫn các chủ website. Dù .vn hay .com không là vấn đề đối với TMĐT", chuyên viên Vụ Thương mại điện tử bình luận.

Ông Nguyễn Hòa Bình cũng bày tỏ: "Theo tôi, tên miền .vn an toàn, mang tính địa phương hóa cao hơn tên miền quốc tế. Tuy nhiên, mức phí cao cùng thủ tục phức tạp, khi người sử dụng có nhu cầu đăng ký và thay đổi như hiện nay, là lý do nhiều doanh nghiệp chọn tên miền quốc tế".

Bình luận về kết quả xếp hạng của web TMĐT do Bộ Thương mại và Hội tin học VN thực hiện, người sáng lập Chodientu.com cho rằng tín hiệu đáng mừng là trước thềm WTO, thương mại điện tử VN đã thành hình với đầy đủ 3 lĩnh vực chính C2C, B2C và B2B cùng sự tham gia của nhiều thành phần kinh tế như: nhà nước, hiệp hội, tư nhân, đầu tư nước ngoài... "Song, điều chưa vui là trong bảng xếp hạng chưa có sự xuất hiện của hệ thống thanh toán trực tuyến hoặc ngân hàng nào. Nó phản ánh khá rõ thiếu sót của TMĐT trong nước hiện nay", ông Bình chia sẻ.

Xếp hạng website thương mại điện tử 6 tháng đầu năm 2006

B2C	C2C	B2B e-marketplace
megabuy.com.vn	chodientu.com	ecvn.gov.vn
vdctravel.vnn.vn	heya.com.vn	vnemart.com
vnet.com.vn	1001shoppings.com	gophatdat.com
btsplaza.com.vn	saigondaugia.com	vietoffer.com
tienphong-vdc.com.vn	aha.com.vn	thuonghieuviet.com
vdcsieuthi.vnn.vn
golmart.com.vn
golbook.com
chibaoshop.com
sinhcafe.com.vn

Nguyễn Hằng
(Theo VNExpress)