Món quà 31 tỷ đôla mà Warren Buffett tặng cho Bill & Melinda Gates Foundation không chỉ tăng sức nặng cho lời cam kết chống bệnh dịch toàn cầu và cải thiện nền giáo dục Mỹ, mà còn khiến các ông chủ của quỹ này phải nghĩ cách hiệu quả nhất để chi tiêu ngân khoản khổng lồ đó.

Bill và melinda Gates trong buổi họp công khoản tiền của Buffet. Ảnh: AP

Cả Bill và Melinda đều bày tỏ hy vọng rằng món quà khổng lồ sẽ giúp cho việc tìm ra vaccin chống bệnh AIDS. Bill còn đi xa hơn, nói rằng có thể là ông đang "quá lạc quan", nhưng tin chắc chắn rằng sẽ có giải pháp chữa trị 20 căn bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhất trên thế giới, và rằng mỗi một người Mỹ sẽ có cơ hội giáo dục tốt hơn.

"Liệu điều đó có thể xảy ra trong cuộc đời của chúng ta không?", Gates nói trong khi ngồi kề vai cùng Buffett tại Thư viện New York, nơi tỷ phú truyền thông công bố tặng tiền từ thiện hôm chủ nhật. "Tôi lạc quan mà nói rằng điều đó là chắc chắn".

Buffett cho hay ông sẽ hiến 85% tài sản, tức là 37,4 tỷ USD dưới dạng cổ phiếu, cho 5 quỹ từ thiện. Phần lớn nhất, khoảng 31 tỷ, dành cho quỹ Bill & Melinda Gates - với mục tiêu cải thiện y tế và giáo dục, đặc biệt là ở những nước nghèo. Quỹ Bill & Melinda Gates hiện đã là tổ chức từ thiện có ngân khoản lớn nhất ở Mỹ, với tài sản gần 30 tỷ USD.

Với số tiền này, Bill & Melinda Gates sẽ trở thành quỹ từ thiện lớn nhất thế giới, với số tiền lớn gấp hơn 5 lần quỹ đứng nhì là Ford Foundation. Buffet cũng sẽ gia nhập ban lãnh đạo của quỹ.

Các quỹ nhân đạo khác mang tên 3 người con của Buffet và vợ quá cố của ông sẽ nhận tổng cộng 6,4 tỷ USD.

Gates thừa nhận rằng việc chi tiêu sao cho hiệu quả số tiền khổng lồ của quỹ là việc rất khó. Những mục tiêu mà quỹ Bill & Melinda Gates đặt ra từ trước: tìm cách chữa bệnh AIDS, sốt rét và lao ở các nước đang phát triển; cải thiện giáo dục trung học và hệ thống thư viện Mỹ - vốn đã nặng nề, nay càng thêm nặng.

"Tiêu tiền theo cách đúng đắn sẽ là một thử thách lớn", Gates nói.

Cả Gates và Buffet đều thừa nhận rằng khó khăn nằm ở chỗ làm thế nào để xác định những nơi nào cần tiền và tìm cách thức để đưa tiền đến nơi đó tốt nhất.

Chẳng hạn, một trong những việc họ cần phải làm là đối thoại với chính phủ các nước nghèo, để đảm bảo rằng vaccin và cứu trợ y tế đi được qua những ma trận ngoằn nghèo tới tay những người thực sự cần. Cả hai tỷ phú đều tin rằng họ có thể làm được điều đó bất chấp những cản ngại, bởi giờ đây họ có nguồn tài chính gấp đôi và sức mạnh còn hơn cả gấp đôi nữa.

Nói về cách lựa chọn nơi để đầu tư, Buffet - một trong những nhà đầu tư thành công nhất thế giới trong lịch sử hiện đại, nói: "Tôi học cách thích nghi với các giám đốc khác", và đùa thêm rằng việc chọn nhà đầu tư cũng tương tự chuyện chọn vợ/chồng: "Thật là không khôn ngoan nếu cưới một người và rồi mong chờ người ta thay đổi".

Còn Gates, bình luận về mối quan hệ giữa ông với Buffet, thì nói: "Cũng sợ phết đấy. Nếu tôi sai lầm với tiền của tôi, tội lỗi sẽ không lớn như với tiền của Warren".

"Tôi sẽ không săm soi anh quá một lần mỗi ngày đâu", Buffet đáp lại.

Melinda Gates cho hay, trong 18 tháng qua, quỹ mang tên bà và chồng đã lặng lẽ chuyển sang các dự án cho vay cỡ nhỏ, thậm chí có khoản chỉ 25 USD, cho người nghèo - chủ yếu là phụ nữ và trẻ em - để họ có thể bắt tay vào việc kinh doanh kiếm sống. Chẳng hạn, với vài chục đôla, người nghèo có thể mua một bộ dụng cụ sửa xe đạp hay một khung cửi dệt vải.

Gates cho hay ông muốn sử dụng lĩnh vực y tế toàn cầu, đặc biệt là vaccin chống các bệnh dịch ở trẻ em, để khởi động cái mà ông gọi là "vòng tuần hoàn sạch" bao gồm các yếu tố tuổi thọ cao, tạo nhiều công ăn việc làm, thị trường tự do, hạ tầng tốt, hệ thống thuế minh bạch và tất cả những điều kiện cần thiết khác để đẩy các nước nghèo ra khỏi vũng lầy nghèo đói.

Giấc mơ thứ hai của Gates là nâng cao nền giáo dục Mỹ. Bill & Melinda Gates sẽ dùng tiền để kiến tạo những trường học kiểu mới, để các trường công lập Mỹ lấy đó làm hình mẫu học tập, chứ không chọn cách chi tiền cho từng ngôi trường ở các vùng nghèo của Mỹ.

Còn trong lĩnh vực y tế, quỹ vạch con đường đi như sau: tiêu tiền hào phóng để tìm kiếm những giải pháp công nghệ cao, như tìm vaccin chống sốt rét hoặc thuốc chữa lao một lần, chứ không cố gắng nâng cấp hệ thống y tế thế giới. Gates cho rằng hệ thống này có thể nuốt hết từng xu mà ông và Buffet đổ vào, nhưng sẽ chẳng mang lại hiệu quả gì ghê gớm.

T. Huyền (theo IHT)
(theo VNExpress)