|
Bước
tiến tiếp theo của công nghệ là gì: Khi những đột phá lớn nhất xuất
hiện chúng sẽ thay đổi cách chúng ta làm việc và giải trí; tại sao ngày
mai vẫn chưa hết phiền toái.
TƯƠNG LAI CỦA MÁY TÍNH
Sự
phát triển vượt bậc trong công nghệ máy tính sẽ tạo ra những bộ vi xử
lý đa nhân có tốc độ nhanh hơn. Trong tương lai, máy tính sẽ có nhiều
hình dạng và kích thước hơn. Hơn
bao giờ hết, máy tính (PC) trong tương lai sẽ phải cạnh tranh với rất
nhiều thứ để chiếm được vị trí quan trọng trong một thế giới đầy rẫy
thiết bị kỹ thuật số. Theo nhận định của các chuyên gia, PC sẽ ngày
càng chuyên dụng hơn với nhiều hình thái cải tiến. Các
bộ vi xử lý 8 nhân, những ổ cứng có dung lượng khổng lồ và viễn cảnh về
card xử lý đồ họa gắn ngoài hoặc những màn hình có kích thước lớn đang
dần xuất hiện. Có một số cái vẫn còn xa xăm như ổ cứng có dung lượng 20
TB (1TB = 1024GB) hoặc màn hình dẻo, nhưng có một số công nghệ khác
"gần" hơn ví dụ những chiếc máy tính xách tay (MTXT) thế hệ kế tiếp với
màn hình nhỏ tách rời. Thay đổi về hình dạng Đã
có những thay đổi trong thiết kế cơ bản của PC. Một vài năm trước,
những chiếc máy tính giải trí đa phương tiện (Media Center PC) hoặc máy
tính "siêu nhỏ” chỉ xuất hiện trong các phòng thử nghiệm. Từ chiếc "máy
tính xách tay" của Acer kích thước 50cm (trọng lượng khoảng 7,85kg) đến
sản phẩm lai giữa máy tính để bàn và MTXT Dell XPS M2010 (cũng có kích
thước 50cm), những sản phẩm "kỳ lạ” như vậy ngày càng nhiều. Mặc
dù có những nỗ lực như sáng kiến Viiv của Intel nhằm chuẩn hoá các
thành phần của hệ thống PC giải trí đa phương tiện, nhưng ít người lạc
quan về tương lai của nó. Các công nghệ mạng không dây thế hệ kế tiếp
sẽ cho phép người dùng truy cập bằng bất cứ thiết bị đa phương tiện nào
ở bất kỳ nơi đâu trong nhà. Như vậy, người dùng sẽ không cần một PC
giải trí đa phương tiện đặt bên cạnh TV. Steve
Kleynhans, phó chủ tịch phụ trách mảng PC của công ty nghiên cứu thị
trường Gartner, cho rằng thiết kế của những chiếc PC "di động" sẽ theo
hai xu hướng chính: dòng siêu nhẹ (dưới 1,82kg) và dòng thay thế PC để
bàn có kích thước khoảng 38-43 cm, trọng lượng khoảng 3,6 – 4,5kg. Theo
kế hoạch vào đầu năm 2007, Intel sẽ công bố công nghệ Centrino thế hệ
thứ tư (dành cho MTXT) sử dụng bộ nhớ flash công nghệ NAND có tốc độ
truy xuất nhanh và dung lượng đạt đến hàng Gigabyte, giúp giảm thời
gian khởi động máy và khởi chạy ứng dụng. WiMax, kết nối không dây tương lai
Mặc
dù WiMax có những bước tiến chậm chạp nhưng Sprint Nextel vẫn chọn công
nghệ này làm nền tảng cho mạng thế hệ thứ 4 của mình. Theo kế hoạch vào
năm 2007, công ty sẽ đưa vào thử nghiệm dịch vụ truy cập mạng không dây
băng thông rộng với tốc độ tải xuống khoảng 4Mb/s và sẽ mở rộng cung
cấp dịch vụ cho khoảng 100 triệu người dùng vào năm 2008. | Chúng
ta cũng không thể bỏ qua một tính năng hấp dẫn - SideShow trong Windows
Vista cho phép người dùng truy cập dữ liệu thông qua màn hình gắn trên
nắp MTXT, tương tự màn hình phụ của điện thoại di động. Bạn cần kiểm
tra email nhưng "làm biếng" mở nắp MTXT? Công nghệ PortalPlayer, có thể
xuất hiện trong nửa đầu năm 2007 kết hợp với SideShow sẽ cung cấp cho
người dùng một màn hình có thể tháo rời, có thể sử dụng độc lập với
MTXT.
Jerry
Bautista, giám đốc quản lý công nghệ của Intel tại Microprocessor
Technology Labs cho biết trong vài năm tới sẽ xuất hiện những vật dụng
được thiết kế khá độc đáo. Bạn có thể tưởng tượng một con chip sẽ được
gắn vào các vật dụng trong gia đình thậm chí cả trên vải; chẳng hạn,
một thiết bị trợ giúp cá nhân số (PDA) hoặc một ĐTDĐ sẽ được gắn bên
trong tay áo sơ mi của bạn. Vista và phiên bản kế tiếp Vista
dành cho người dùng cuối sẽ được phát hành vào đầu năm 2007. Liệu nó có
thay đổi cách thức làm việc trong thế giới Windows? Theo
David Siroky, phụ trách nhóm sản phẩm Windows của Microsoft, Vista có 3
cải tiến chính. Trước tiên là đồ họa, phần có thể thấy rõ nhất. Không
giống với XP, Vista có thể sử dụng BXL đồ họa (GPU – graphic processor
unit) để xử lý nhiều tác vụ cùng lúc. Đây là điểm quan trọng vì giao
diện người dùng Aero của Vista nặng về đồ hoạ và cho phép các nhà phát
triển ứng dụng có thể dễ dàng khai thác những tính năng đồ họa cao cấp.
 | Flip 3-D Tính
năng Flip 3-D của Windows Vista thay thế không gian phẳng của màn hình
Windows bằng một không gian làm việc ba chiều. Sử dụng tổ hợp phím
Windows và Tab để di chuyển giữa các cửa sổ ứng dụng. | Vista
cũng thay đổi cơ chế quản lý thông tin và cách thức lưu trữ dữ liệu,
giúp người dùng dễ dàng kiểm soát những tập tin, thư mục hơn thông qua
dạng ảnh thu nhỏ (thumbnail) mà Vista cung cấp. Người dùng có thể bổ
sung từ khóa, chú thích cho mỗi hình ảnh và Vista sẽ dễ dàng xác định
chính xác tập tin bạn cần. Ngoài ra, tính năng "reliability monitor"
của Vista ghi nhận lại quá trình hoạt động của hệ thống dưới dạng biểu
đồ giúp bạn dễ dàng xác định nguyên nhân, thời điểm và phần mềm gây lỗi
để khắc phục. Về
phía Linux, XGL và Compiz mang đến giao diện đồ họa bóng bẩy, thậm chí
"qua mặt" cả giao diện Aqua trong Mac OS X. Compiz cho phép bạn di
chuyển, kéo giãn hoặc xoay những cửa sổ ứng dụng trong không gian ba
chiều (3D), tương tự Flip 3-D trong giao diện Aero của Vista. Leopard,
một phiên bản cải tiến của Mac OS X được Appple dự tính tung ra vào mùa
xuân năm sau sẽ bổ sung một số tính năng mà Mac OS không có, như tiện
ích tự động sao lưu, cho phép làm việc với nhiều ứng dụng cùng lúc.
Cũng theo Gartner, cả Linux và Mac OS sẽ tăng thêm hỗ trợ người dùng
trong khi tiếp tục nghiên cứu HĐH trên nền web. BXL ngày càng nhiều nhân hơn Chỉ
vài năm tới, những BXL Athlon X2 của AMD và Core 2 Duo của Intel sẽ trở
nên lạc hậu. Những BXL đa nhân, chẳng hạn như Xeon dual-CPU (tổng cộng
4 nhân) đã bắt đầu xuất hiện trên thị trường và sẽ phổ biến trong thời
gian tới. Cả AMD và Intel đều có kế hoạch tung ra BXL 4 nhân
(quad-core). Kentsfield, tên mã BXL 4 nhân của Intel (Core 2 Quad
Processor) sẽ xuất hiện vào cuối năm nay, còn BXL của AMD, được biết
đến với tên gọi K8L, sẽ xuất hiện vào giữa năm 2007. Với công nghệ 4x4
của mình, AMD hứa hẹn sẽ trình làng một hệ thống kép sử dụng 2 BXL
Athlon 64-FX vào dịp mua sắm cuối năm. Jerry
Bautista, nhà quản lý công nghệ tại Microprocessor Technology Lab của
Intel cho biết Intel đã có những bản mẫu BXL 8 nhân. Về lý thuyết, có
thể thiết kế BXL có đến hàng ngàn nhân. Hạn
chế của công nghệ đa nhân thực sự nằm ở phần mềm, chúng phải được viết
lại cho phù hợp với cách xử lý nhiều luồng dữ liệu cùng lúc. Nói một
cách khác, một tác vụ được chia nhỏ làm 2 hoặc 4 để xử lý cùng lúc thì
tương đối đơn giản, nhưng nếu chia nhỏ ra thành hàng trăm hoặc hàng
ngàn để xử lý lại là vấn đề.
Hiện tượng thắt cổ chai của RAM Tốc
độ BXL tăng trung bình 50% mỗi năm, nhưng tốc độ truy xuất RAM không
theo kịp. RAM từ tính (MRAM - Magnetoresistive RAM) là giải pháp hứa
hẹn có thể khắc phục vấn đề này trong tương lai. Freescale, IBM và NEC
đang tiếp tục nghiên cứu theo hướng này. | Mặc
dù vậy, ngay cả với BXL 8 nhân, chúng ta cũng hy vọng hiệu suất sẽ cải
thiện một cách đáng kể tốc độ xử lý trong những ứng dụng phức tạp như
game hoặc dịch vụ tìm kiếm. Simon Hayhurst, phụ trách quản lý sản phẩm
nghe nhìn số của Adobe cho biết, hầu hết các ứng dụng nghe nhìn của
Adobe được thiết kế để chạy trên nền BXL đa nhân. "Chúng đã được tối ưu
cho các BXL hỗ trợ công nghệ siêu phân luồng (Hypher Threading), vì vậy
sẽ làm việc tốt với những BXL đa nhân. Thiết kế này cho phép tăng giảm
luồng xử lý tùy vào số nhân của BXL, nghĩa là có thể làm việc tốt với
những BXL 8 nhân hoặc hơn trong tương lai." Tất
nhiên, tốc độ BXL chỉ có thể tăng đến một giới hạn nhất định. Intel đã
từng gặp phải những vấn đề nghiêm trọng về điện năng tiêu thụ và nhiệt
lượng tỏa ra trong kiến trúc đơn nhân của BXL. Việc sử dụng những nhân
có kích thước nhỏ hơn, hoạt động hiệu quả hơn sẽ làm tăng hiệu năng
hoạt động của hệ thống và giảm điện năng tiêu thụ so với kiến trúc đơn
nhân. Đây là tin tốt lành để cải thiện hiệu suất của MTXT, kẻ luôn đi
sau dòng máy tính để bàn do vấn đề nhiệt và điện năng. Theo
Phil Hester, giám đốc kỹ thuật của AMD, tính di động là hướng đi chính
của công ty trong những năm tới. Việc mua lại hãng sản xuất chip đồ họa
hàng đầu ATI là bước đi quan trọng cho chiến lược này. Trong những năm
80, trong cấu trúc BXL 286 và 386 của Intel có sử dụng bộ đồng xử lý
toán học và chúng được tích hợp vào BXL. Bây giờ, điều tương tự cũng
xảy ra với BXL đồ họa 3D. Chúng ta có thể trông đợi sự cải thiện quản
lý điện năng đạt đến mức cho phép những thiết bị kích thước cỡ PDA có
khả năng xử lý đồ họa tương tự máy tính. Bo
mạch chủ là mấu chốt để cải thiện sức mạnh của máy tính: băng thông bộ
nhớ phải được cải thiện đáng kể mới có thể theo kịp BXL, và thậm chí cả
luồng truy xuất đĩa cứng cũng phải tăng tốc. Theo
định luật Moore, số transistor trên 1 chip sẽ tăng gấp đôi sau mỗi 18
tháng (cùng với năng lực xử lý của CPU)? Theo Bautista, định luật này
vẫn còn giá trị nhờ khả năng xử lý nhiều tác vụ cùng lúc trên nhiều
nhân. Việc tích hợp ngày càng nhiều nhân chưa có điểm dừng. Màn hình LCD: lớn hơn, sáng hơn và rẻ hơn Đến
cuối năm nay, màn hình rộng (wide screen) sẽ chiếm khoảng 10 - 12% thị
phần trong máy tính để bàn và có thể đạt đến 20% vào cuối năm sau.
Trong năm 2005, khoảng 78% người dùng sử dụng màn hình 17 inch hoặc nhỏ
hơn; tuy nhiên đến năm 2010, tỷ lệ này giảm xuống dưới 20%. Màn hình
LCD lớn hơn, sáng hơn và rẻ hơn sẽ là lựa chọn của người dùng trong
tương lai. Mặc dù hiện nay chỉ có 4% màn hình hỗ trợ độ phân giải cao
hơn SXGA (1280x1024), nhưng con số này có thể lên hơn 20% vào năm 2010. Những
màn hình lớn (25 inch hoặc hơn) sử dụng công nghệ đèn hình LED (vốn
được dùng trong những màn hình cao cấp và đắt tiền) đang dần trở nên
phổ biến. Người dùng sẽ sẵn sàng chi thêm để sở hữu một màn hình có độ
sáng cao hơn, màu sắc trung thực hơn. OLED
(Organic Light-Emitting Diode) sử dụng diode phát sáng hữu cơ và LCoS
(liquid crystal on silicon) sử dụng tinh thể thạch anh dạng lỏng là
những công nghệ nổi bật được áp dụng trong việc chế tạo màn hình. OLED
được sử dụng trong những màn hình nhỏ chẳng hạn như ĐTDĐ, máy nghe nhạc
MP3, máy quay phim, chụp hình... LCoS được sử dụng trong máy chiếu và
màn hình. Tuy nhiên, cả hai chỉ chiếm một phần nhỏ trong thị trường màn
hình máy tính để bàn; LCD sẽ vẫn thống trị ít nhất trong 5 năm nữa. Màn
hình dẻo có thể cuộn lại được và những sản phẩm sử dụng mực điện tử
cũng có thị phần, chẳng hạn như tại các quầy thâu ngân trong siêu thị
bởi tính dễ lắp đặt và thay đổi. Màn hình cảm ứng cũng sẽ phổ biến hơn
trong những thiết bị dịch vụ công cộng. Đồ họa: không chỉ dành cho game "Cơn
khát" đồ hoạ chưa có điểm dừng. Các nhà sản xuất chipset đồ họa (GPU -
Graphics Processing Unit) đang bận rộn chuẩn bị cho bản DirectX 10 và
hứa hẹn cải thiện hiệu suất của chuẩn 8X trong DirectX 9. Cả nVidia và
ATI đều sẽ chuyển sang GPU sử dụng kiến trúc đổ bóng hợp nhất có các
hàng lệnh xử lý điểm ảnh, hình học và cả mã lệnh vật lý. Các GPU tương
lai sẽ được thiết kế với nhiều hàng lệnh xử lý có khả năng tạo những
hiệu ứng thật đặc biệt. Một số card xử lý vật lý chuyên dụng (chẳng hạn
như Ageia PhysX) được thiết kế để hỗ trợ card đồ họa cũng sẽ trở nên
phổ biến. Quadro
Plex, một sản phẩm của nVidia được tung ra nhằm "định hướng" sự lựa
chọn của người dùng. Một hệ thống đồ họa rời trị giá khoảng 17.000 USD
có thể thực hiện hơn 80 tỷ phép tính trong 1 giây, gấp 10 lần khả năng
xử lý của card đồ họa cao cấp nhất hiện nay. Các chuyên gia cho rằng
card đồ họa thế hệ kế tiếp có thể "ngốn" đến 200W điện năng, vì vậy sẽ
cần một số thành phần gắn ngoài. GPU
đa năng, một hướng khác trong công nghệ đồ họa sử dụng khả năng tính
toán của card đồ họa cho những công việc khác ngoài game. Adobe đã làm
việc này từ năm 1995 với những chức năng như chuyển đổi video. Lưu trữ: Terabyte và hơn thế nữa
Theo
Bill Healy, phó chủ tịch của Hitachi, nếu vẫn theo xu hướng hiện nay,
đến năm 2025, ổ cứng kích thước 3,5 inch (nếu các nhà sản xuất vẫn tiếp
tục sử dụng chuẩn này) sẽ đạt dung lượng 20 Terabyte. Công
nghệ ghi vuông góc (PMR - Perpendicular Magnetic Recording) đã phá vỡ
giới hạn mật độ dữ liệu theo cách ghi truyền thống. Ổ cứng sử dụng công
nghệ PMR đã xuất hiện trên thị trường trong năm ngoái và Seagate sẽ áp
dụng rộng rãi công nghệ này cho các ổ cứng của mình trong thời gian
tới, theo Mark Kryder, giám đốc kỹ thuật của Seagate. Ngoài ra, công
nghệ ghi từ bằng nhiệt (HAMR - heat-assisted magnetic recording) cho
phép sử dụng vật liệu có mật độ lưu trữ dữ liệu cao hơn được trông đợi
xuất hiện trong thập niên tới. Tương
lai của ổ quang không chắc chắn. Hiện tại, cuộc chiến giữa hai định
dạng Blu-ray và HD DVD (cùng sử dụng tia laser xanh bước sóng 405nm)
chưa đến hồi kết. Theo Steve Kleynhans của Gartner, nếu trận chiến này
vẫn tiếp tục kéo dài, giá của những sản phẩm sử dụng hai công nghệ này
vẫn còn ở mức cao.
Trong khi đó, một nâng cấp đầy hứa hẹn cho
thiết bị sử dụng bộ nhớ flash đang được Seagate phát triển có khả năng
lưu trữ ở mật độ dày đặc, có thể chứa đến 10GB dữ liệu trong một thiết
bị có kích cỡ bằng thẻ SD.
TƯƠNG LAI CỦA WEB Net
thế hệ kế tiếp sẽ không chỉ mang tính cá nhân và di động hơn mà còn là
nơi tập hợp sức mạnh của nhiều người giúp việc tìm kiếm thông tin trở
nên dễ dàng và chính xác hơn. Phương
thức giao tiếp phổ biến nhất của web là liên kết tin cậy theo dạng "hãy
nhấn vào đây và chúng tôi sẽ hiển thị cho bạn một trang khác"; nhưng
tương lai của web sẽ là liên lạc nhanh 2 chiều. Nền tảng đang bắt đầu
thành hình! Các
công nghệ mới sẽ cho chúng ta truy cập web thông suốt ở bất cứ đâu, và
ứng dụng web hiện đại sẽ cho phép chúng ta truy cập thông tin ở mọi nơi
và làm việc thông suốt với cộng sự khắp thế giới. Người ta sẽ có nhiều
quyền trên web hơn – thay vì đơn giản đọc tin, bạn có thể "đi" và tự
khám phá. Các site và dịch vụ mới sẽ cung cấp chính xác thông tin bạn
cần. Kết nối nhanh hơn, xa hơn Sau kết nối băng rộng và điện thoại di động hỗ trợ Internet sẽ là gì? Đó là kết nối nhanh hơn. Sprint/Nextel
có kế hoạch đưa dịch vụ WiMax di động (công nghệ không dây tốc độ cao)
thí điểm ở một số thị trường vào cuối năm 2007, với mục tiêu 100 triệu
người dùng vào năm 2008. Dịch vụ "4G" này, cùng tồn tại với mạng di
động 3G hiện tại của công ty, sẽ cung cấp tốc độ tải xuống từ 2-4 Mbps,
tốc độ tải lên từ 500Kbps đến 1Mbps. Sprint/Nextel sẽ tiếp tục phát
triển dịch vụ dữ liệu di động 3G hiện tại (được biết đến với tên Ev-DO)
để phục vụ cho những ứng dụng nhất định và dự phòng cho dịch vụ 4G. Ban
đầu, dịch vụ này sẽ chỉ làm việc với MTXT và thiết bị cầm tay hỗ trợ
WiMax; nhưng trong tương lai, dịch vụ sẽ mở rộng (theo sự phổ biến của
WiMax) lên cả máy tính để bàn, router và máy MP3. Người
dùng ít đi lại cũng có tin vui từ sự phát triển nhanh của dịch vụ băng
rộng cáp quang. Tại Mỹ, hiện 17 bang đã có dịch vụ cáp quang của
Verizon và các công ty khác cung cấp tốc độ tải xuống đến 50 Mbps và
tốc độ tải lên đến 5 Mbps – nhanh hơn nhiều so với hầu hết dịch vụ cáp
DSL. Theo người phát ngôn của Verizon, về mặt kỹ thuật có thể tăng tốc
độ tải lên gấp 8 lần và tốc độ tải xuống lên 4 lần so với hiện nay. Làm việc trên web Các
dịch vụ web mới – những dịch vụ mô phỏng ứng dụng desktop nhưng làm
việc trong cửa sổ trình duyệt – đang xuất hiện ngày càng nhiều. Nhưng
rồi các ứng dụng web mà bạn dùng sẽ tập trung vào tính hiệu quả và di
động, thay vì đơn giản cung cấp cùng các chức năng như ứng dụng desktop. Theo
giám đốc sản phẩm của Google, các ứng dụng web rất thích hợp cho trường
hợp bạn muốn chia sẻ và cộng tác, như lên kế hoạch họp mặt bạn bè hay
trao đổi phương án kinh doanh. Theo công ty tư vấn web Adaptive Path, giai đoạn tiếp theo của ứng dụng web sẽ chú trọng đến sự tương tác. Ứng
dụng web nghiệp vụ, Coghead, được phát triển từ năm 2003 nhưng chỉ vừa
ra mắt. Đây là ứng dụng mạnh cho phép người dùng (không phải lập trình
viên) xây dựng những ứng dụng tùy biến phục vụ cho những công việc như
kiểm soát hàng hóa tồn kho, với dữ liệu lưu trữ hoàn toàn trực tuyến.
Đối tượng Coghead nhắm đến là doanh nghiệp nhỏ/vừa, và những người dùng
am hiểu kỹ thuật cơ bản như tạo macro trong Microsoft Excel, làm việc
với Microsoft Access hay Adobe Dreamweaver. Một
ứng dụng web khác phản ánh xu hướng hiệu quả là WeSpendMoney. Ra mắt
trong tháng 10, đây là một trong những ứng dụng đầu tiên lưu trữ dữ
liệu tài chính của người dùng hoàn toàn trực tuyến, không giống các ứng
dụng desktop truyền thống như Intuit Quicken hay Microsoft Money. Chú
trọng đến tính di động là điểm chung của các ứng dụng web. Ứng dụng cao
cấp như Google Earth sẽ có thể chạy trên những thiết bị nhỏ như ĐTDĐ,
người dùng sẽ có thể tìm kiếm và cộng tác hiệu quả hơn ở mọi nơi. Ngoài
các site thật sự nối mạng tập thể như MySpace, các site khác cũng khai
thác tính năng tuyệt vời của web kết nối không biên giới những người có
cùng mối quan tâm. Ví dụ, Last.fm và Pandora, ghi nhận sở thích âm nhạc
của bạn để "giới thiệu" các bài nhạc hợp gu. Một site khác tương tự là
SoundFavor cũng sắp ra mắt. Tìm kiếm thông minh Microsoft
cũng đầu tư nhiều cho việc cải thiện công nghệ tìm kiếm trong Windows
Live. Ví dụ, với từ khóa "Jaguar", chương trình sẽ hiểu được là bạn
đang tìm xe hiệu Jaguar hay con báo (từ tiếng Anh là Jaguar). Các
dịch vụ tìm kiếm đang bổ sung nguồn thông tin tốt hơn, kết nối theo
nhóm nhỏ để cung cấp kết quả chính xác, đúng yêu cầu của từng cá nhân. Hầu
hết các site video đều khuyến khích người xem nhập thêm tag (thẻ thông
tin) cho các video clip. Điều này giúp nhà cung cấp dịch vụ tìm kiếm
đưa ra những kết quả thỏa mãn người dùng hơn. Google
hỗ trợ tốt hơn với cách đưa ra một số đề nghị dẫn dắt như "Dường như
bạn muốn tìm theo kiểu này; hãy làm như sau". Microsoft đang xây dựng
những cơ chế phản hồi 2 chiều để hỏi người dùng về mức độ hữu ích của
kết quả tìm kiếm. Thể
hiện kết quả tìm kiếm như thế nào lại đang là vấn đề. Hầu hết các site
tìm kiếm đều phân ra theo nhiều CSDL riêng biệt: Google phân CSDL tìm
kiếm theo trang web, tin tức, hình ảnh... Microsoft đang kết nối phần
QnA (question and answer) của Windows Live vào chức năng tìm kiếm chính
và việc này sẽ hoàn tất trong 12-18 tháng nữa.
Bốn điều ngăn trở xu thế Internet mới
•
Không công bằng: Quốc hội Mỹ đang xem xét việc cho phép các công ty
viễn thông tính phí bảo đảm tốc độ truy cập nhanh. Nhiều người lo ngại
việc này sẽ gây bất lợi cho các công ty nhỏ. • Căn bệnh bản quyền:
Universal Music Group có thể buộc tội YouTube và MySpace về việc để
người dùng tải lên các video có bản quyền. Việc này sẽ làm mất đi những
nguồn tin công cộng quan trọng. • Lo ngại bảo mật: Tiến độ chuyển
sang tín dụng trực tuyến chậm, chủ yếu vì khách hàng lo ngại về bảo mật
trực tuyến. Các ngân hàng đã nghiên cứu những ý tưởng hay như dùng
nguồn tin RSS an toàn để gửi thông báo các giao dịch của thẻ tín dụng,
nhưng việc sử dụng những dịch vụ như vậy cũng gây ra những vấn đề bảo
mật cho ngân hàng. • Kết nối kém: Băng thông tải lên còn hạn chế
nên việc tải lên những thứ như tập tin video mất nhiều thời gian. Hơn
nữa, băng thông di động khả dụng còn đắt, và một số nhà cung cấp áp
dụng những hạn chế phiền toái trong việc truy cập web.
|
Nơi dành cho mọi người
Ngay
cả với băng thông chật hẹp, người ta vẫn đang tải lên YouTube 65.000
video mỗi ngày. Hiện có hơn 52 triệu blog đề cập đến đủ thứ hoạt động
trên web. Jay
Rosen, giáo sư báo chí của đại học New York và là người tạo blog
PressThink nói rằng các nhà báo chuyên nghiệp và nghiệp dư có thể làm
việc với nhau để tạo ra cái gì đó lớn hơn. Tháng 4 tới, Rosen sẽ cho ra
mắt site NewsAssignment.Net. Tại đây, các thành viên sẽ đề nghị, tranh
luận và tìm kiếm bài vở; còn các nhà báo chuyên nghiệp thì sẽ làm nhiệm
vụ hoàn tất bài viết được chọn. Web sẽ tiếp tục định hình để phục vụ tất cả mọi người chứ không chỉ những người chuyên nghiệp.
GIẢI TRÍ THEO NHU CẦU
Trong tương lai, bạn có thể nghe nhạc, xem phim, TV bất cứ lúc nào, ở đâu và chương trình gì. Cuộc
cách mạng trong giải trí số sẽ không được truyền hình nữa, thay vào đó,
nó sẽ biến hình thành tin podcast, thành tập tin tải trực tiếp về, được
chia sẻ qua mạng... và luôn sẵn có để hiển thị trên màn hình từ 2 đến
200. Nhưng khi
ta hướng đến tương lai của giải trí số, định hình nó sẽ như thế nào thì
nhiều "bạn đồng hành" quen thuộc lúc này với chúng ta sẽ không còn nữa.
Các màn hình lớn sẽ thống trị phòng khách, chúng ngày càng lớn hơn,
phẳng hơn và có độ phân giải cao hơn. Video độ phân giải cao sẽ được âm
thanh vòm, có khả năng giả lập được cả tiếng thì thầm hay tiếng ríu rít
của đàn chim lượn phía trên. Hàng
loạt thiết bị, chức năng khác nhau, kết hợp lại tạo thành trung tâm
giải trí tại nhà. Nhưng cái "mớ" này sẽ biến mất, thay vào đó là chiếc
hộp set-top box duy nhất hay chỉ một chiếc Media Center tất cả trong
một. Và đám dây nhợ lằng nhằng của dàn rạp hát gia đình sẽ được thay
thế bằng công nghệ không dây tốc độ cao. Bên cạnh đó, một loạt thiết bị
di động mới cho bạn thưởng thức giải trí gia đình mà không phải ngồi ở
nhà mới thư giãn được. Cuộc cách mạng thiết bị điện tử TV
sẽ đóng vai trò hơn cả một trung tâm giải trí, chúng cũng có thể là
trạm liên lạc, cho bạn quản lý mọi luồng thông tin trong nhà, cộng thêm
tin nhắn bằng giọng nói và các loại dữ liệu khác như văn bản và tin
RSS. Trong khi AT&T và Verizon (tại Mỹ) đang dần dần đưa ra dịch vụ
IPTV kết hợp hình, tiếng và dữ liệu thì một số công ty cáp quy mô nhỏ
hơn như Knology hay Everest cũng đã có những dịch vụ này, hỗ trợ cả
thông tin ID người gọi và tin nhắn tiếng, trực tiếp đến TV thông qua
thiết bị set-top box. Gần
đến năm 2007, ta sẽ thấy càng nhiều các trung tâm đa phương tiện cho
phòng khách giống như một PC, có thể chơi DVD, chuyển nhạc CD và cho
bạn xem nội dung khắp nhà. Ví dụ Apple sắp có iTV, Verizon có Home
Media DVR. Cuối cùng, những trung tâm dữ liệu đó sẽ kết nối với từng
thiết bị còn lại trong nhà, như hệ thống đèn và điều hòa, điện thoại di
động, đầu máy và cả hệ thống thông tin giải trí trong xe hơi. Ví dụ
Motorola vừa giới thiệu DVR có thể gửi nội dung đến điện thoại Razr
V3x, mặc dù dịch vụ này vẫn chưa có. Thiết bị trợ lực cho phòng khách Khi
HDTV thay thế dòng TV tương tự (analog), công ty nghiên cứu Park
Associates dự đoán đến năm 2010, tại Mỹ sẽ có gần 100 triệu TV độ phân
giải cao trong gia đình. Và đến lúc này, hẳn người dùng sẽ muốn có thêm
1 chiếc hộp khác: đó là đầu máy chiếu phim độ nét cao. Các đầu Blu-ray
và HD DVD đã xuất hiện trong năm nay, nhưng nhiều người vẫn còn dè
chừng vì vấp phải vết xe đổ của chuẩn VHS-Betamax trước đây từng làm
cho hàng ngàn người phải "ôm" công nghệ chết ấy. Ricoh vừa phát triển
một tia laser có thể đọc được cả 2 định dạng, nhưng các nhà sản xuất
vẫn chưa công bố kế hoạch tung ra đầu đọc cho cả 2 định dạng này. Người
dùng cũng sẽ chú ý nhiều hơn đến âm thanh vòm, nhưng không phải tập
trung vào những bộ loa mới. Mặc dù Dolby cho thấy âm thanh vòm cần đến
22 loa vệ tinh và 2 loa sub nhưng các hệ thống 5.1 hoặc 6.1 vẫn sẽ là
chuẩn cho giải trí gia đình trong thời gian tới. Thay vào đó, các bộ
nhận/phát (receiver) sẽ xử lý âm thanh thông minh hơn, "đánh lừa" tai
bạn dựa trên thói quen của tai (psycho-ascoustics) khiến bạn tin rằng
âm thanh đang đến từ những nơi không gắn loa. Dân
sành điệu cũng sẽ cần một cách khác thông minh hơn để điều khiển "đồ
chơi" của mình, như NevoSL của Universal Electronics. Đây là bộ điều
khiển từ xa Wi-Fi có một màn hình LCD cảm biến, hoặc The Loop của
Hillcrest Labs có hình tròn, tích hợp những cảm ứng chuyển động. The
Loop hoạt động chung với phần mềm Freespace của Hillcrest Labs, có hình
dạng giống như con chuột không có bàn di chuột, cho bạn định vị menu
trên set-top box bằng các chuyển động tay. Các sản phẩm dùng chung với
The Loop năm sau sẽ xuất hiện. Những bộ điều khiển từ xa như vậy cũng
sẽ hỗ trợ nhiều loại thiết bị hơn so với một số model hiện nay. Tin tức nối mạng Trái
tim của phòng khách thế hệ tiếp theo sẽ là một hệ thống mạng cho bạn dễ
dàng chuyển nội dung từ thiết bị này sang thiết bị khác. Ngày nay, các
sản phẩm như Philips Streamium WACS700 và Sonos Digital Music System
lấy nhạc qua mạng Wi-Fi. Các sản phẩm "ngày mai" có thể chuyển video độ
phân giải cao, âm thanh vòm... có mức băng thông lớn. Nhưng làm thế nào
để chuyển được, liệu các thiết bị từ nhà sản xuất A có thể "nói chuyện"
được với thiết bị của nhà sản xuất B, và liệu tất cả chúng có được bảo
vệ bản quyền? Một
chuyên gia mường tượng ra 3 hệ thống mạng không dây trong nhà. Đầu tiên
là chuẩn Wi-Fi 802.11n, mang nội dung web đến mọi căn phòng. Nhưng DVR
có thể bỏ qua mạng Wi-Fi, chuyển các tập tin video dung lượng lên đến
HDTV qua kết nối Ultra-Wideband (UWB). Và mỗi thiết bị từ TV cho đến lò
nướng sẽ được điều khiển thông qua mạng thứ 3 dựa trên chuẩn ZigBee của
Freescale, một công nghệ không dây ít tốn năng lượng, có thể chuyển bit
dữ liệu ở cự ly ngắn. Nhưng
vẫn còn vài trục trặc. Đầu tiên là 2 công nghệ UWB đang cạnh tranh
nhau: Wireless USB của Wi-Media và UWB của Freescale. Hơn nữa, chuẩn
802.11n vẫn còn đang ở giai đoạn dự thảo, mà bản dự thảo thứ 2 sẽ có
trước tháng 1 năm sau. Các nhà sản xuất thiết bị vẫn tung ra các thiết
bị hỗ trợ chuẩn dự thảo .11n nhưng chúng có thể không tương thích với
chuẩn .11n chính thức. Tin tốt: tổ chức Wi-Fi Alliance sẽ bắt đầu cấp
chứng nhận các sản phẩm đạt chuẩn 802.11n vào giữa năm 2007; chứng nhận
này đảm bảo được một mức tương thích nào đó giữa các thiết bị.
Một
số công ty sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng có thể ủng hộ mạng tận
dụng hệ thống lưới điện trong nhà để chuyển dữ liệu và điều khiển thiết
bị. Nhưng ở đây cũng vậy, một số chuẩn "đụng" nhau (xem thêm
find.pcworld.com/55138). Một số công ty khác lại tìm giải pháp cáp
FireWire để chuyển âm thanh và hình ảnh giữa các thiết bị, hoặc
Bluetooth để điều khiển. Và
một nhu cầu khác của người dùng là quản lý tập tin nghe nhìn với nhiều
thiết bị khác nhau. Một chuyên gia cho biết chuyển tập tin từ PC sang
Ipod thì dễ nhưng quản lý chúng qua điện thoại di động, thẻ nhớ hay các
thiết bị khác lại khó hơn nhiều. Các
giải pháp đang bắt đầu xuất hiện. Ví dụ phần mềm SimpleCenter của
SimpleDevices cho bạn xem nội dung chứa trên thiết bị bất kỳ có kết nối
mạng và chạy tập tin đó trên bất kỳ thiết bị nào tương thích cũng thuộc
mạng đó. Chẳng hạn bạn có thể chụp hình bằng điện thoại Wi-Fi và hiển
thị hình vừa chụp trên TV thông qua set-top box, hoặc dùng một bộ điều
khiển từ xa đa năng để chuyển tập tin MP3 từ máy tính sang dàn stereo.
Khi viết bài này thì SimpleCenter đã có thể hoạt động với bộ điều khiển
từ xa của Nevo, các thiết bị Philips Streamium và điện thoại di động
Nokia N80. Năm sau, SimpleCenter sẽ tương thích nhiều thiết bị hơn nữa.
Nội dung là vua Nhưng
mảng nghe nhìn trong nhà chỉ mới bắt đầu. Năm vừa qua, giải trí đã vững
bước đi từ phòng khách sang Ipod, điện thoại di động và các thiết bị di
động khác (xem find.pcworld.com/55139). Ngay
khi TiVo và ReplayTV có tính năng xem video theo thời gian người dùng
ấn định (time shifting) thì Sling Media giới thiệu chức năng xem ở bất
cứ đâu (place shifting) với những ai chán phải ngồi sofa. Dùng
Slingbox, bất cứ ai cũng có thể xem được truyền hình cáp từ bất kỳ
thiết bị có kết nối băng rộng nào, gồm có cả Pocket PC. TiVo2Go của
TiVo cung cấp một dịch vụ tương tự, ghi lại chương trình truyền hình để
xem lại trên thiết bị của TiVo. Và một loạt các máy nghe nhạc có kết
nối Wi-Fi như MusicGremlin, Mylo của Sony và sắp đến là Zune của
Microsoft có thể đưa tính năng place shifting tiến xa hơn nữa và trở
nên phổ biến. Đó
là những bước đi đầu tiên hướng đến tương lai, nơi mà chúng ta có thể
xem được mọi thứ, trên mọi thiết bị, ở bất cứ đâu và bất kỳ lúc nào.
Theo nhận định của một chuyên gia thì trong vòng khoảng 5 năm nữa, bạn
chỉ còn việc bỏ tiền và thời gian cho nội dung mà thôi, đơn giản vì đó
là thứ mà người tiêu dùng muốn.
Còn trước mắt, phim ảnh mà chúng
ta xem trên các thiết bị di động có thể bị Hollywood giới hạn hơn là do
phần cứng. Nhưng thái độ của Hollywood đang thay đổi nhanh chóng, họ sẽ
cung cấp các dịch vụ bảo mật và quyền quản trị nội dung cho các nhà
cung cấp nội dung. Một phần vì cải tiến trong DRM và thành công của
iTunes, nhưng cũng có thể họ nhận ra sự phân phối trên mạng đã trở
thành trào lưu không thể ngăn được. Tuy
vậy, các studio trước đây thu tiền khách hàng mỗi lần họ mua cùng một
nội dung nhưng ở định dạng khác nhau thì nay đang đấu tranh để có những
quy định với nhu cầu mua nội dung 1 lần và xem bất kỳ đâu. Mặc dù, dịch
vụ tải video của Apple khá thành công đã thay đổi cách nhìn của các
studio về nội dung số nhưng bạn vẫn không thể nghe được nhạc tải về của
Apple trên điện thoại LG Chocolate; thậm chí không thể chuyển qua hệ
thống Sonos được vì vẫn còn ràng buộc về bản quyền. Một
chuyên gia tin rằng vấn đề này sẽ được giải quyết triệt để nhưng chỉ
sau khi "ông gác cổng" của Hollywood về hưu và các công ty quản lý công
nghệ, nội dung cộng tác trên các chuẩn mở. Điều này hiện nay có vẻ chưa
bức thiết lắm nhưng nó sẽ xảy ra khi các công ty nhận ra tiềm năng của
công nghệ hay những công ty không ngại ngần từ bỏ lối kinh doanh cũ.
Trong khi đó, người dùng phải đối diện một loạt, có thể ví von như
những khu vườn bị rào kín, các trang web nội dung như iTunes chỉ hỗ trợ
một số thiết bị hay định dạng, buộc người dùng phải tìm đến nhiều nguồn
khác để có được cùng nội dung nếu muốn xem trên các thiết bị khác nhau. Còn
nội dung do chính người dùng tạo ra trên các trang web như Revver và
YouTube có thể lấp khoảng trống giữa các studio và nhà cung cấp dịch
vụ. Do đó sẽ làm nảy sinh các hình thức giải trí hoàn toàn mới - có thể
là câu chuyện mà bạn muốn chia với cả thế giới, miễn là nó hay.
TƯƠNG LAI CỦA NGƯỜI MÁY Honda hy vọng trong vòng 10 năm tới chúng ta sẽ chứng kiến ứng dụng đầu tiên của họ về những rô-bốt như con người. Những tiến bộ tiếp theo của rô-bốt: •
Trí thông minh nhân tạo (AI) AI hiện nay chỉ cho phép rô-bốt trả lời
những câu hỏi đơn giản; những đối thoại ngoài kịch bản thì "vô phương". •
Nhận biết hình ảnh. Khả năng này phải được cải thiện nếu rô-bốt muốn
hữu dụng hơn trong việc phân biệt các đối tượng và dọn dẹp căn phòng
bừa bộn. •
Nhận biết giọng nói. Nếu rô-bốt thường phải nghe lệnh của bạn thì đây
sẽ là kỹ năng hết sức quan trọng. Những rô-bốt mẫu hiện nay chỉ có khả
năng đáp ứng với một vài lệnh bằng giọng nói. • Bộ xử lý nhanh hơn. Cảm biến trong thân thể rô-bốt tạo ra vô số dữ liệu nên cần có chip có tốc độ xử lý nhanh hơn. • Nguồn điện nhỏ hơn. Những túi (cell) năng lượng nhỏ có thể giúp giảm ô nhiễm môi trường cũng như số lần tạm ngừng để nạp pin. Lịch trình bùng phát robot
Cần sai bảo gì ư?
Bạn sẽ nhanh chóng chuyển cho một trong nhiều rô-bốt "dịch vụ và cá
nhân". Những cỗ máy này thực hiện công việc thường kỳ trong nhà hay
những việc như vắt sữa bò hoặc xử lý các chất độc hại, làm việc trong
những lĩnh vực như hỗ trợ cấp cứu y tế. 2006 Roomba bán ra 2 triệu sản phẩm. 2007
Doanh số rô-bốt lau chùi hồ bơi và cửa sổ tăng đáng kể. Loại rô-bốt
mới, hai chân (Honda Asimo có thể chạy khoảng hơn 6km/h) được tung ra ở
Mỹ. 2009 Chỉ trong 3 năm, 4,5 triệu rô-bốt gia đình đã được bán ra. 2010 Doanh số rô-bốt cá nhân và dịch vụ vượt 17 tỷ USD. 2025 Doanh số rô-bốt cá nhân và dịch vụ gần 52 tỷ USD. 2040 Hầu hết những người nội trợ đã có rô-bốt hay đang định mua một con.
Rô-bốt đơn nhiệm
Rô-bốt
hiện thời trông giống những chiếc máy và hầu hết – như loại hút bụi
iRobot Roomba – chỉ làm một công việc, hay như chú rô-bốt thân thiện
RL1000 Robomower của Robotics (hình) sẽ cắt cỏ trong vườn trong khi bạn
ngồi xem ti vi (1800 USD). THẾ GIỚI ẢO, CUỘC SỐNG THẬT Khi trở thành môi trường 3D thật sự, Internet sẽ làm thay đổi cuộc sống chúng ta. Các
thế giới ảo 3D như Second Life đang trở thành một phần rất thật trong
đời sống con người. Trong 10 năm tới chúng sẽ tác động đến cách chúng
ta làm việc, giải trí và cả nhân dạng của chúng ta. Theo Philip
Rosedale, người sáng lập và giám đốc điều hành của Linden Lab, hãng tạo
ra Second Life, thế giới trên mạng tạo nên “một phương tiện mới để thể
hiện con người”. Không chỉ là trò chơi Các
game nhiều người chơi đang phát triển mạnh. Những game như Ultima
online, Ever Quest, World of WarCraft và EVE online thường có 20-40
triệu người khắp thế giới viếng thăm, con số này vẫn tiếp tục tăng. Nhưng
những thế giới như Second Life còn hơn là game. Trong Second Life,
người chơi không lấy điểm để tiêu diệt quái vật hay làm nổ tung phi
thuyền không gian. Thay vì vậy, họ được cung cấp phương tiện để tạo bất
cứ thứ gì – từ nhà cửa, xe cộ, quần áo đến nhiều thứ khác. Những thế
giới như Second Life hoạt động giống như nền tảng hạ tầng. Theo tinh
thần của Web 2.0, các cư dân có thể tự do sử dụng (mashup) ý tưởng của
người khác để tạo nên năng lực vô song. Sự
giao nhau giữa thế giới 3D và dữ liệu nối mạng được xem như “siêu thế
giới” (metaverse), khái niệm được Neal Stephenson đưa ra trong tiểu
thuyết Snow Crash (1992). Theo nhà tương lai học Jerry Paffendorf, “đến
lúc nào đó các liên kết trên web sẽ đưa chúng ta đi vào không gian ảo
với nhiều người khác trong đó”. Đầu
năm 2006, Ron Blechner 26 tuổi đã từ bỏ công việc ở một công ty điện
thoại di động để mở một cửa hiệu trong Second Life. Công ty anh sáng
lập, Out of Bounds Software, chuyên tạo “văn phòng ảo” cho các tổ chức
phi lợi nhuận và giáo dục. Công việc của Bletchner tiến triển tốt và
anh đã sát nhập cửa hàng ảo của mình với một cửa hàng khác lớn hơn. Mặc
dù chỉ mới bắt đầu, những “nơi” trên mạng như vậy ngày càng trở thành
một phần không thể thiếu cho công việc kinh doanh trong thế giới thực.
Các kiến trúc sư giờ đây sử dụng Second Life để tạo bản mẫu thiết kế
cho khách hàng. Các bộ phận dịch vụ khẩn cấp dùng nó để phát triển các
chiến lược ứng phó. Và ngành công nghiệp giải trí cũng nắm bắt cơ hội.
MTV đã xây dựng một phiên bản ảo chương trình truyền hình Laguna Beach
tại There.com, ở đây những người hâm mộ có thể gặp gỡ và giao lưu trong
khung cảnh số hóa của nơi diễn ra chương trình. Sắp tới, ban nhạc Duran
Duran sẽ mở một “vùng đất tương lai” trong Second Life, tại đây ban
nhạc sẽ trình diễn và giao lưu với người hâm mộ. Các
ngân hàng, công ty PR và các công ty khác cũng có dự án cho thế giới
ảo. Các công ty nhỏ như của Blechner và các công ty lớn hơn như Million
of Us, Rivers Run Red (công ty đảm nhận việc đưa Duran Duran vào Second
Life), và Electric Sheep Company đang giúp biến các dự án này thành
hiện thực. Thể hiện mình Giao
diện dễ dùng, năng lực to lớn, siêu thế giới hứa hẹn làm thay đổi thế
giới. Qua đó, người ta có thể chia sẻ các dạng thông tin mới và tương
tác theo những cách thức mới. Siêu thế giới có thể không thay thế web
hoàn toàn - dù sao đọc tin tức trên màn hình phẳng cũng dễ hơn trong
thế giới 3D - nhưng nó sẽ mở rộng công năng của Internet theo những
cách thức có thể làm thay đổi cuộc sống của chúng ta như web đã làm
trong 15 năm qua. Hãy tưởng tượng bạn đọc một tin và nhấn vào liên kết
để đi đến khung cảnh 3D tái hiện nơi diễn ra sự kiện, rồi đi dạo quanh
nơi đó cùng với những người khác cũng đang đọc cùng tin vào cùng thời
điểm. Dĩ
nhiên, tin tặc hiện đang hoành hành trên web rồi cũng sẽ tìm cách tấn
công môi trường mới này. Các sự kiện trong Second Life thường gặp khó
khăn vì người dùng ngăn chặn nhân vật của người khác, hay có người tạo
ra các vật tự nhân bản nhằm làm tê liệt các server của thế giới này.
Các nhà thiết kế thế giới ảo phải phát triển những công cụ để đối phó
những vấn đề như vậy và tạo ra môi trường hướng đến sự hợp tác hơn là
thù địch. Các
site như MySpace, Flickr và CyWorld cho thấy người ta có nhu cầu tự thể
hiện mình và chia sẻ suy nghĩ với người khác. Rosedale của Linden tin
rằng thế giới 3D trên mạng sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc mở
rộng khả năng thể hiện và tương tác, cho phép người ta xây dựng đúng
nhân dạng mà họ mơ ước. Kiểm soát thế giới 3D Những
thế giới trên mạng như Second Life cho phép bạn quan sát, cộng tác và
tương tác ở mức độ cao. Ở đó bạn có thể tham dự những buổi giao lưu hay
hòa nhạc. Bạn cũng có thể tổ chức những sự kiện tương tự và theo dõi
tiến độ dự án qua một bảng thông báo ảo. Khi chương trình biểu diễn bắt
đầu, bạn có thể biết những ai tham dự và trong bao lâu, truyền dữ liệu
đến một website để phân tích. Các
công cụ dựa trên web và không gian trực tuyến 3D đã bắt đầu hội tụ. Một
nhóm nhân viên của Amazon.com đã xây dựng một giao diện cho việc tìm
kiếm kho dữ liệu Amazone từ Second Life. Gian hàng của American Apparel
mới mở gần đây trên Second Life cho phép bạn duyệt và mua sản phẩm như
thông thường. Các site mua sắm, ứng dụng web và cả các trang tìm kiếm
và wiki cũng đã bắt đầu áp dụng những hình thức 3 chiều mới và mạnh
hơn. Hãy
tưởng tượng trang Google Earth không chỉ cho phép bạn phóng to bản đồ
khu vực mà còn cho bạn “bước vào” và dạo quanh cùng với người khác. Có
nhiều vấn đề cần giải quyết nhưng không có khó khăn không thể vượt qua.
Với hàng triệu người tham gia những thế giới ảo, các chuyên gia công
nghệ, nhà làm luật và các nhà phát triển sẽ phải đối mặt với các thách
thức mới. Không quá sớm để bắt đầu nghĩ đến các vấn đề này. Thế giới
tương lai trên mạng đang thành hình.
Ở ĐÂU CÓ DỮ LIỆU, Ở ĐÓ CÓ CHUYỆN Các dịch vụ trực tuyến mới có thể biến bạn thành "miếng mồi ngon" cho các cuộc tấn công dữ liệu cá nhân. Việc
lưu trữ email, văn bản, hình ảnh và thông tin cá nhân ngày càng nhiều
trên mạng có gì nguy hiểm? Các chuyên gia đưa ra nhiều tình huống và
miêu tả điều gì có thể xảy ra trong vài năm tới nếu các xu hướng cải
tiến công nghệ và chính sách chung trong 3 lĩnh vực nóng - lưu trữ trực
tuyến, giám sát vị trí và sinh trắc học - vẫn như hiện nay. Nguy cơ từ web Tình
huống: Bạn nhận được một loạt email. Cái đầu tiên đính kèm bức ảnh tai
tiếng thời trung học. Cái thứ hai trích dẫn một nội dung email chứa
thông tin mật về cuộc đàm phán liên doanh của công ty bạn. Cái thứ ba
sao chép một bức thư mà bạn mới gửi cho người yêu cũ. Và
email thứ tư yêu cầu bạn gửi 50.000 USD đến một tài khoản ở nước ngoài
trong vòng 48 giờ; nếu không, vợ (chồng) của bạn hoặc sếp của bạn sẽ
nhận bản sao của 3 email kia. Có ai đó biết được những thông tin quan
trọng của bạn trên mạng và đang dùng chúng để tống tiền. Bạn không biết
tại sao mình lại trở thành mục tiêu! Từ
năm 2005, Google và bộ ứng dụng nền web Microsoft Windows Live cùng
hiện thực một ý tưởng là đưa toàn bộ ứng dụng nghiệp vụ thành trực
tuyến; và các máy trạm làm việc sẽ không cần gì khác ngoài trình duyệt
web. Tiếp ngay sau đó, một hệ thống hoạt động đa nền tảng xuất hiện để
kết nối với TV, xe hơi, điện thoại di động và đầu DVD. Việc truy cập
tức thời và dễ sử dụng của nó đưa đẩy bạn lưu những tư liệu quan trọng,
hình ảnh... trên các máy chủ ở đâu đó. Giống như vô số người
khác, bạn tin tưởng các nhà phát triển tên tuổi của HĐH mới và các ứng
dụng web sẽ bảo mật an toàn cho dữ liệu của bạn. Nhưng khối lượng thông
tin giá trị mà họ lưu trữ hấp dẫn các tổ chức tội phạm chuyên ăn cắp dữ
liệu trên mạng. Các tổ chức này dường như luôn tìm ra cách để vượt qua
các công nghệ bảo mật mới nhất. Nguyên
do: Theo Jon Callas, giám đốc kỹ thuật của PGP Corporation, điều gây lo
ngại nhất bao trùm hết mọi thứ, từ web mail đến tìm kiếm, bảng tính và
HĐH web... đó là có bao nhiêu thông tin của bạn nằm trong tay người
khác và vì vậy không thực sự thuộc về bạn. Tất cả mọi thứ đều diễn ra
trên server của họ, làm sao bạn có thể kiểm soát? Ngay
cả khi Google cam đoan không bao giờ dò xét hay bán dữ liệu của bạn,
bạn vẫn phải đối mặt với các nguy cơ từ tin tặc, đồng nghiệp láu cá và
cả từ luật pháp. Các điều luật về quyền riêng tư của Mỹ ít bảo vệ dữ
liệu lưu trên server của bên thứ ba hơn dữ liệu lưu trên đĩa cứng riêng. Tiện lợi so với giám sát Tình
huống: Cảnh sát xuất hiện tại nhà bạn đồng thời hộp thư của bạn tràn
ngập quảng cáo đồi trụy - chỉ vì bạn đã từng lái xe đến siêu thị mua
một món quà lưu niệm và bị lọt vào “tầm ngắm” của hệ thống giám sát
không dây (viễn cảnh năm 2020). Vào
sáng thứ 7, bạn nhảy lên xe hơi và kết nối mạng bằng điện thoại
Internet tốc độ cao mới mua để tải về bản đồ lưu thông theo thời gian
thực và hướng dẫn đến siêu thị theo đường ít kẹt xe nhất. Để tìm cửa
hàng nữ trang, bạn tải về sơ đồ của siêu thị vào điện thoại. Các hướng
dẫn ngoằn ngoèo sẽ “dắt” bạn qua khu bán đồ lót mới mở, loanh quanh vài
giây rồi bạn cũng đi đến đúng cửa hàng nữ trang, và trong 15 phút bạn
mua sắm xong. Một
lát sau, bạn bắt đầu nhận các tin nhắn chào bán các thứ “đồ chơi người
lớn” (đồi trụy). Khi bạn đi lạc ở khu bán đồ lót, thiết bị giám sát của
cửa hàng phát hiện điện thoại của bạn qua sóng Bluetooth và tự động mua
thông tin về bạn từ các nhà cung cấp dữ liệu. Giờ thì hội viên của nó,
những người bán “đồ chơi người lớn”, có thể hợp pháp tiếp thị đến bạn
qua email hay tin nhắn.
Mặt tối của sinh trắc
Tình
huống: Bạn ham một máy ảnh 20 megapixel giá hời và bị lừa vét sạch tài
khoản ngân hàng. Thủ phạm chính là thẻ tín dụng sinh trắc, được thiết
kế để ngăn tội phạm ăn cắp thông tin nhận dạng nhưng lại để tội phạm
giả mạo bạn.
Vào năm 2010, sau những vụ rò rỉ hàng triệu số thẻ
tín dụng, các công ty tài chính đã đưa ra loại thẻ tín dụng và ATM sinh
trắc, yêu cầu vân tay của người dùng thẻ (được kiểm tra bằng bộ đọc vân
tay) phải khớp với vân tay của chủ thẻ (lưu trên thẻ). Công nghệ có vẻ
như chống được sự giả mạo này cất cánh, và chỉ trong vài năm các PC mới
đều được trang bị bộ đọc vân tay cho phép người dùng thực hiện các giao
dịch tài chính qua Internet.
Khi bạn sử dụng thẻ kiểm tra ATM
sinh trắc để mua máy ảnh, bạn gửi địa chỉ IP của mình, số thẻ và vân
tay số qua Internet đến máy chủ thẻ tín dụng. Nhưng thông tin của bạn
bị “xem trộm” trên đường truyền và được rao bán trên mạng. Giờ thì ai
đó đã rút hết tiền trong tài khoản của bạn, và bạn không thể chứng minh
đó không phải là bạn vì vân tay của bạn hiện diện trong tất cả các giao
dịch. Cuối cùng vấn đề cũng được giải quyết ổn thỏa. Nhưng kể từ đó, bạn lại thích hình thức thanh toán lạc hậu: tiền mặt.
Nguyên
do: theo Callas của PGP, cơ hội cho tội phạm là lớn và rủi ro cho người
có thẻ là rất cao vì người ta thường tin tưởng vào sinh trắc.
|
Tiếp
nữa, hai viên cảnh sát xuất hiện ở nhà bạn giải thích rằng trên đường
đến siêu thị, bạn đã đi qua một cửa hàng bán rượu bị hôi của. Thủ phạm
tẩu thoát trong một chiếc xe hơi trắng, và các bộ cảm biến trên đường
ghi nhận xe của bạn là một trong 10 xe như vậy trong khu vực. Mặc
dù chuyến viếng thăm của cảnh sát chỉ là vấn đề thủ tục, mặc dù bạn có
thể dễ dàng yêu cầu ngưng gửi quảng cáo bậy bạ, nhưng giờ đây bạn đã
bớt ngưỡng mộ các thiết bị không dây. Bạn ước gì, khi mua chúng và đăng
ký dịch vụ, bạn được quyền chọn không cho chia sẻ thông tin cá nhân. Nguyên
do: Việc đi ngang qua cửa hàng đồ lót có thể cho phép người chủ cửa
hiệu gửi email cho bạn. Theo chuyên gia về quyền riêng tư của đại học
luật California-Berkeley School of Law: các điều luật chống spam, fax
quảng cáo và tiếp thị từ xa, tất cả đều có kẽ hở. Chỉ cần bạn lái xe
vào bãi đậu xe của công ty bán đồ thể thao là công ty này có thể xem
như bạn muốn mua đồ. Hệ
thống thu cước tự động như E-Zpass gắn thiết bị RFID để thu thập thông
tin về xe. Hiện tại, các bộ cảm biến chỉ thu thập dữ liệu vô danh,
nhưng điều gì sẽ xảy ra nếu luật pháp cho phép sử dụng dữ liệu này để
điều tra tội phạm?
CÔNG NGHỆ NANO Công
nghệ na-nô (nanotech) đang được thế giới để mắt rất nhiều vì các công
nghệ bán dẫn silicon chuẩn gần như đã đến giới hạn – bộ xử lý và những
sản phẩm tương tự không thể thu nhỏ kích thước hơn nữa với công nghệ
hiện hành vì các nhà sản xuất không thể “nhét” thêm ngày càng nhiều
transistor trên cùng diện tích, nhưng nanotech thì có thể. Vật
chất khi thu nhỏ đến vài phần tỷ mét sẽ trở nên “điên”. Nam châm mất từ
tính, và những kỹ thuật truyền thống của chất bán dẫn trong xử lý thông
tin vốn được ứng dụng cho mọi thứ từ lưu trữ dữ liệu cho đến chuyển bit
và byte trong PC không hoạt động được nữa. Mặc dù quy luật bị thay đổi
nhưng chúng lại được khai thác theo những phương thức khác để mang lại
nhiều hơn nữa cả về tính năng và tốc độ. đồng thời, giá thành của chúng
cũng sẽ giảm. Những
loại chip mới có thể truyền thông với mọi thứ xung quanh chúng; mọi thứ
trong nhà, văn phòng, xe hơi sẽ có “trí tuệ” và thông tin bạn cần. Ứng dụng thực tế •
Chế tạo chip: công nghệ in li-tô (lithography) bằng tia cực tím sẽ dùng
gương để hướng ánh sáng với bước sóng 13 na-nô mét để in phạm vi 32
na-nô mét. Vùng in càng nhỏ thì tốc độ chip càng nhanh. • Pin: đã có
trên thị trường, pin lithium-ion dùng nhiều tấm na-nô các-bon an toàn
hơn và cũng hiệu quả hơn, với thời gian làm việc gấp 10 và điện năng
gấp 5. Những cải tiến “kinh khủng” khác đang được tiến hành để tăng
điện năng theo cấp số mũ. • DVD: Điểm lượng tử – những tinh thể bán
dẫn chỉ rộng vài na-nô mét – mang lại độ chính xác cần thiết cho những
đầu đọc laser của Blu-ray hay HD DVD. Công nghệ khả thi: Ống nano carbon •
Ống na-nô các-bon: cứng hơn thép rất nhiều và có khả năng dẫn nhiệt,
điện siêu hạng, chúng sẽ có mặt trong mọi thứ từ CPU cho đến pin, tản
nhiệt. Chúng là những phân tử được hình thành từ một lớp các nguyên tử
các-bon. Ông nanô đơn tấm sẽ có đường kính từ 1-3 phần tỷ mét.
•
NRAM của Nanotero: sử dụng ống na-nô các-bon và kết hợp tốc độ của
SRAM, mật độ của DRAM và tính không mất dữ liệu của bộ nhớ flash. Công
ty này hy vọng sẽ bắt đầu bán sản phẩm vào cuối 2007.
• Dữ liệu
lưu trên NRAM: bằng cách thay đổi từng ống na-nô các-bon gần điện cực;
dòng điện di chuyển đến điện cực chỉ khi ống na-nô ở trạng thái bật. ĐIỆN THOẠI DI ĐỘNG
Con
chúng ta sẽ giảng giải với con của chúng cách thức duy nhất có thể xem
truyền hình là nhờ một chiếc hộp trong phòng khách”, Rob Scheible, giám
đốc IMS/Multimedia, Nortel. Mỏng hơn, đa năng hơn. Triển vọng. Tốc độ chỉ là khởi đầu. Điện thoại sẽ trở thành thiết bị đa năng và luôn kết nối. Mạng:
trong vài năm tới mạng ĐTDĐ sẽ có tốc độ truyền dữ liệu vài
megabit/giây và “chung sống hoà bình” với WiMax, Wi-Fi cũng như các
dịch vụ truyền hình, giải trí DVB-H hay NediaFLO. IMS sẽ giúp chúng làm
việc chung. Điện thoại:
Kiểu dáng thanh mảnh (kiểu như Ubik, hình), thời gian dùng pin lâu hơn,
hỗ trợ thanh toán điện tử và sức mạnh đồ hoạ mang lại hình ảnh truyền
hình thực cũng như chơi game như hệ máy game cầm tay. Camera:
Không chỉ có độ phân giải cao (8 megapixel trở lên) mà còn có những
tính năng xử lý hình ảnh như trong những máy ảnh số và máy quay video
hiện thời. Truy cập Internet trơn tru GSM,
CDMA, Wi-Fi, WiMax: Liệu chúng ta đều dùng được hết? Với IMS (IP
Multimedia Subsystem) thì có thể. Hiện đang được thử nghiệm, công nghệ
mạng IMS sẽ cho phép bất kỳ dữ liệu dạng gói (packet) nào – thoại,
video, nhạc, HTML, tuỳ cách gọi của bạn – lưu thông trơn tru giữa các
mạng hỗ trợ IMS. Với IMS, bạn có thể thực hiện cuộc gọi trên điện thoại
di động và kết thúc trên đường truyền VoIP, xem truyền hình trả tiền
trên điện thoại hay trên màn hình lớn (nhờ công nghệ thẻ thông minh) và
truy cập sổ địa chỉ của bạn từ bất kỳ PC hay ĐTDĐ nối mạng nào. Tuy
nhiên, những ưu điểm này chỉ có thể hiện thực khi IMS được triển khai
rộng rãi, chắc cũng cần vài năm nữa.
HỆ ĐIỀU HÀNH Windows? Linux? Mac OS? Một ngày nào đó không còn là chuyện phải bàn. Máy tính “đa nhân cách” Ngày nay, chọn hệ điều hành có ý nghĩa sống còn; với máy tính của ngày mai, ý nghĩa của nó sẽ không hệ trọng như vậy. Sự
phát triển nhanh chóng của công nghệ ảo hoá cho phép bạn chạy đồng thời
nhiều HĐH trên một máy tính ở dạng “máy ảo” với những chương trình
riêng. Trong 5 hay 10 năm tới, việc chọn HĐH chỉ là vấn đề phối hợp,
tương tự cách dùng trình duyệt hiện nay. Một
yếu tố quan trọng thúc đẩy xu hướng này là những tiến bộ về phần cứng
làm cho việc hiện thực ảo hoá chạy trơn tru và nhanh hơn. AMD và Intel
đang tung ra CPU với khả năng hỗ trợ từ phần cứng cho việc ảo hoá. Việc
Apple sử dụng CPU của Intel thể hiện xu hướng viễn cảnh đa HĐH và phần
mềm BootCamp cũng cho phép khởi động kép để vào Windows. Phần mềm ảo
hoá song song cho phép máy Mac chạy đồng thời Windows (và những HĐH
khác) rất giống với cách mà VMWare và Xen thực hiện trong Windows và
Linux. Rồi đến một ngày, công nghệ ảo hoá sẽ giải phóng để chúng ta có
thể chạy bất kỳ ứng dụng nào trong bất kỳ HĐH nào vào bất kỳ lúc nào. Hệ điều hành Web Máy tính trong trình duyệt Không
muốn bảo trì ngay cả chỉ với một HĐH? WuoOS.com hứa hẹn về chiếc máy
tính để bàn trực tuyến đầy đủ tính năng, tương tự sự phát triển số
lượng từng ngày của những chương trình trực tuyến chạy ngay trong trình
duyệt và không cần phải cài đặt. Bạn có thể từ cơ quan về nhà, từ máy
tính xách tay qua máy tính để bàn, nhưng giao diện làm việc trực tuyến
không thay đổi trên mọi chương trình và tập tin.
Nhìn xem: Sẽ nhanh chóng có cho HĐH
Cận cảnh:
Giao diện 3D ngày càng phổ biến khi khả năng đồ hoạ của PC ngày càng
được cải tiến. Những màn hình làm việc (desktop) 3D có thể trở thành
chuẩn, là tính năng tăng thêm hiệu quả cho HĐH, đặc biệt là khi kết hợp
với hệ thống tập tin mới.
Cây thư mục thành quá khứ:
Hệ thống tập tin thế hệ mới có thể soán ngôi của cấu trúc cây thư mục
đã hàng chục năm tuổi, theo như nhận định của một nhà phân tích chuyên
về HĐH. Hệ thống tập tin WinFS của Windows Vista chết, nhưng ý tưởng
của nó như khả năng tìm kiếm mạng vẫn sống.
Đĩa cứng web:
Lưu trữ trực tuyến sẽ rẻ và phong phú hơn theo từng ngày. Trong vài năm
nữa, HĐH của bạn có thể tương tác trơn tru với bộ sưu tập trực tuyến mà
bạn rải khắp web.
(Theo PCWORLDVN) (Theo VNMedia)
|